مصرف مداوم دمنوش های گیاهی

بررسی چند دمنوش گیاهی از نگاه طب سنتی

 

آیا مصرف مداوم دمنوش­های گیاهی مجاز است؟

امروزه استفاده از دمنوش‌های گیاهی در بین بسیاری از مردم رواج یافته‌است و برخی افراد به‌صورت روزانه و مستمر از آن‌ها استفاده و به دیگران نیز توصیه می‌کنند.
اما سوال اینجاست که آیا می‌توان گفت دمنوش‌های گیاهی بی‌ضرر هستند؟

آیا همه افراد مجاز به استفاده از دمنوش‌ها هستند؟
برای پاسخ به این سوالات باید گذری به منابع طب ایرانی و علم گیاه‌ درمانی (فیتوتراپی) کنیم. از دید طب ایرانی، مواد خوراکی در چهار گروه قرار می‌گیرند که شامل: غذای مطلق، دوای مطلق، غذای دوایی و دوای غذایی است.
 
اکثر دمنوش‌های گیاهی جزء نوشیدنی ­های اصلاح کننده مزاج و دوای مطلق طبقه‌بندی می‌شوند که مطابق تعریف، دوای مطلق با کیفیت خود (گرمی، سردی، تری و خشکی) در بدن تصرف کرده و می‌تواند مزاج اصلی بدن را تحت تاثیر قرار دهد؛ مثلا فلفل که جزء داروهای گرم است، سبب افزایش گرمی در بدن می‌شود و در صورت تدوام مصرف سبب ایجاد خشکی بدن می‌شود. لذا داروها روی بدن تاثیر می‌گذارد درحالیکه غذا این ویژگی را ندارد، بلکه این بدن است که روی غذا اثر کرده و آن را تبدیل به کیموس معده (کشکابی که در معده از هضم غذا پدید آید) و نهایتا خون و مایعات بدن کرده و سبب رشد و نمو فرد می‌شود.
داروها دربدن سبب ایجاد تغییراتی می‌شود که بسته به کیفیت دارو، مقدار مصرف، مدت مصرف و فرد مصرف‌کننده متفاوت است. در اینجا قصد داریم به معرفی برخی گیاهان دارویی و بیان فواید و مضرات آن‌ها از دید طب سنتی و فیتوتراپی بپردازیم.

1-  زنجبیل (Ginger):

زنجبیل محرک جهاز هاضمه و برای هضم غذا بسیار مفید است.

زنجبیل برای درمان سوء هاضمه، نفخ، قولنج، استفراغ، تشنج موضعی، تهوع مسافرتی، حالت­های دردناک معده و تنگی نفس بسیار موثر است. عصاره زنجبیل همراه با آب لیمو و نمک طعام اگر قبل از غذا خورده شود، برای بی­ اشتهایی سودمند است. همچنین در مورد صفرا و سرسام تجویز می­شود.

عصاره زنجبیل برای درمان دیابت و رماتیسم مزمن و مراحل ابتدایی سیروز کبدی مفید است. دندان درد و سر دردهای عصبی با خمیری از زنجبیل خشک و آب تسکین می­یابد.

از طرفی مصرف مداوم آن می‌تواند سبب احساس داغی، خشکی پوست و مخاط، سوزش معده، ایجاد اگزما، خارش پوست و ... شود. همچنین مصرف زیاد آن می‌تواند سبب ایجاد آلرژی پوستی و تنفسی، و رقیق شدن خون شود و لذا مصرف آن در افرادی که داروهای ضد انعقاد نظیر آسپیرین، پلاویکس، هپارین و وارفارین مصرف می‌کنند با احتیاط مصرف می‌شود.   

2-  دارچین (cinnamon):
از دیگر دمنوش‌های مورد استفاده است. دارای طبیعت گرم و خشک بوده و جهت دردهای مفصلی، مشکلات گوارشی، دردهای قاعدگی و دیابت مفید است. همچنین دارای خاصیت ضدمیکروبی، آنتی اکسیدان و ضد التهاب است. لیکن علیرغم فواید بسیار می‌تواند مصرف زیاد آن سبب حساسیت، خارش، تپش قلب، افزایش خونریزی و سقط شود. 

3- بابونه (Chamomile):
لطیف کننده اعضا و پوست بدن، تحلیل برنده اورام است، ترشح عرق و شیر و بول را زیاد می کند. عقب افتادگی دوران جنسی زنان را باز می گرداند. خاصیت ضد سم هم دارد. افرادی که ورم بیضه دارند مقداری گل بابونه را با مقداری گل ختمی و آرد جو کوبیده و با شیرگاو لواشک کنند و بر روی ورم بگذارند، ورم از بین خواهد رفت. برای دردکمر ونقرس مفید است و چنانچه مقداری گل بابونه را پودر کرده با عسل مخلوط کرده، میل شود برای قوای جنسی مفید است. لیکن مصرف زیاد آن می‌تواند سبب حساسیت، مشکلات تنفسی، اگزما و کهیر گردد. همچنین مصرف زیاد آن در حاملگی، اندومتریوز و سرطان پستان ممنوع است.
4-  آویشن (Thyme):
دارای طبیعت گرم و خشک است و جهت درمان عفونت‌های تنفسی و سرفه به کار می‌رود. همچنین دارای خواص ضدمیکروبی، گشادکننده برونش و آنتی اکسیدان است؛ ولی همین دمنوش می‌تواند در بیمارانی که سرفه خشک دارند سبب تشدید سرفه شود. لذا در تمام سرفه‌ها و تمام بیماران آسمی مفید نیست و به جای آن می­توان از ختمی و عناب استفاده کرد همچنین در بیمارانی که سرفه مرطوب همراه دفع خلط غلیظ بلغمی دارند می‌تواند مفید واقع شود. همچنین در حاملگی مصرف زیاد آن ممنوع بوده و از عوارض آن ایجاد حساسیت پوستی و تنفسی و اثرات ضد انعقادی است.
 این موارد تنها نمونه‌ای از عوارض و مضرات دمنوش‌های گیاهی است. در واقع این گیاهان حکم دارو را دارند نه غذا. ماده غذایی نیستند که مدام مصرف شوند بلکه همانند سایر داروها ایجاد واکنش‌های قابل توجه و گاها خطرناک در بدن می­کنند. بنابراین مصرف آن‌ها به هیچ عنوان توصیه عمومی نمی‌شود و می‌بایست هر دم‌نوش گیاهی با توجه به مزاج اولیه و تغییرات مزاجی فرد، بیماری‌های همراه و داروهای مصرفی، توسط پزشک متخصص طب سنتی و اساتید طب اسلامی-ایرانی انتخاب شود و مدت مصرف آن نیز با توجه به پاسخ بالینی و شرایط بیمار تعیین شود.

 

افزودن نظر


کد امنیتی
تصویر جدید

بازگشت به بالا