مصاحبه روزنامه همشهری - تعریق بدن

بسم الله الرحمن الرحیم

 

 دكتر احمد علی آقارفيعی پزشك و عضو هيأت علمي دانشگاه ...

اصولا عرق كردن برای بدن مفيد است و ضرری ندارد و درواقع تعريق يكی از راه های دفع سموم بدن محسوب می شود اما در برخی، ميزان عرق كردن از حد معمول بيشتر شده، در بيشتر موارد كل بدن اين افراد عرق می كند و فرد را به دردسر می اندازد يا ناراحت می كند و به همين دليل با مراجعه به پزشكان مختلف برای حل مشكل خود تلاش می كند.

چه كسانی تعريق زياد دارند؟

اين گونه عرق كردن ها در همه سنين ديده می شود مخصوصا اگر طبع گرم داشته باشند ولی آماری در دست نيست كه گروه سنی خاصی بيشتر در معرض اين بيماری باشند. چنين بيماری را بيشتر در افرادی با مزاج های خونی می بينيم. افراد با مزاج خون غالبا چاق تر، سرخ رو تر، خوش اخلاق تر هستند و گاهي هم ممكن است حالت تهاجمي داشته باشند. اين افراد در كل مقاوم هستند ولي بدن آنها زياد عرق مي كند. در تابستان، وقتي كه بدنشان گرم مي شود يا هنگام غذا خوردن، بيشترعرق مي كنند چون متابوليسم بدن آنها فعال تر مي شود و مجبورند كه عرق كنند ولي به عنوان مثال در استخر و هنگام شنا، با چنين مشكلي مواجه نيستند.

در واقع می توان گفت تفاوت درجه حرارت بدن با محيط، اين واكنش را ايجاد می كند و دليل تعريق بيش از حد نيز ريشه در همين امر دارد. ميزان تعريق اين افراد مثلا وقتی در هوای سرد ورزش می كنند، بيشتر می شود اما اگر بتوانند مزاج خود را با مزاجی كه در آن موقعيت زندگی می كنند متعادل سازند، اين مشكل حل می شود.

مزاج بايد تعادل داشته باشد

بشر وقتي دنيا مي آيد تا 25 سالگي طبعش به مزاج خون نزديك تر است و بعد تغيير مي كند و تا 35 سالگي بيشتر گرم و خشك مي شود به اصطلاح از خون به صفرا بازمي گردد يعني لاغرتر شده و رنگ چهره مايل به زرد مي شود.اين افراد بامحبت يا لجباز و گاهي هم بي قرار هستند و ممكن است اشتباه هم بكنند ولي هوش و ذكاوت آنها بالاست. با اين حال تغيير مزاج هم بستگي به ژنتيك، تغذيه،آب و هوا، ميزان استرس و... دارد كه در اثر هريك از اين عوامل، ممكن است تعادل مزاج به هم بخورد و يكي از مزاج ها بر بقيه غلبه كند به بيان ديگر مزاج پايه را دستخوش تغيير و تحول كند كه نتيجه آن، بيماري است. كلا مزاج آدمي سودا، صفرا و بلغم و باد است كه بايد اين مزاج ها متعادل باشد نه اين كه يكي بر بقيه غلبه كند.

دلايل تعريق زياد

از دلايل تعريق زياد مي توان به افزايش متابوليسم بدن، اختلاف دماي بدن و دماي محيط پيرامون، كمبود ويتامين و استرس اشاره كرد كه با توجه ويژه به هر يك از اين موارد در طب سنتي و متعادل كردن مزاج، مي توان مشكل را حل كرد.

مراحل درمان تعريق زياد در طب سنتي

وقتي بيمار مراجعه مي كند ابتدا مورد معاينه قرار مي گيرد و بسياري از مشكلات را از طريق صحبت كردن و روانشناسي متوجه مي شويم. همه بيماران يك نسخه واحد ندارند و تا با آنها صحبت نكنيم و معاينات پزشكي دقيق انجام نشود، چيزي تجويز نمي شود حتي گاهي به آزمايش هاي طبي و پاراكلينيكي نيز براي تشخيص و درمان بيماري نياز داريم.

پس از معاينه، مشاوره و صحبت كردن، سراغ راه هاي درماني مانند داروهاي گياهي و همچنين حجامت مي رويم. ما به هيچ كس هم نمي گوييم كه كلا درمان مي شود چون دارو را ما مي دهيم اما خداوند است كه شفا مي بخشد هرچند بيشتر بيماران، راضي هستند.

درمان بيماري از طريق پوست

پوست يكي از ارگان هاي متعادل كننده بدن محسوب مي شود و به همين دليل براي متعادل كردن بدن در درمان هاي طب سنتي از طريق اعمالي بر روي پوست، تلاش مي كنيم تا مشكل حل شود. اين افراد وقتي در معرض سرما قرار مي گيرند، شنت هاي وريدي حالت انقباض پيدا كرده و خون به مغز، قلب و كبد مي رود پس اگر بتوان بر پوست آنها تاثير گذاشت مي توان موفق به كنترل بيماري شد.

حنا،عصاره اي شفابخش

يكي از راهكارهايي كه از طريق پوست براي درمان تعريق زياد استفاده مي كنيم، گذاشتن حنا است. حنا خاصيت زيادي دارد و قدرت نگهدارنده بدن را بالا مي برد و همچنين پوست را نرم تر و ضخيم تر مي كند. كساني كه با مشكل تعريق زياد مواجه هستند مي توانند كل بدن را به مدت چند ساعت در حنا قرار دهند تا هم بدی بوی بدن از بين برود و اصلاح شود و هم مقاومت بدن افزايش يابد. به اين ترتيب عرق مانند گذشته نمي تواند به راحتي از بدن خارج شود.

 اين كار را بايد هفته اي يك بار انجام داد تا زماني كه مشكل حل شود. اگرهم اين بيماران نگران رنگ گرفتن پوست خود هستند مي توانند تنها نقاطي از بدن مانند كف دست يا زير بغل كه مشكل تعريق زياد دارند را حنا بگذارند. مي گويند اگر حنا را با قهوه يا روغن زيتون مخلوط كنيد يا اين كه مخلوط حنا را در جاي تاريك و دور از نور به بدن بماليد احتمال رنگ گرفتن پوست كمتر مي شود. در روايات هم بر گذاشتن حنا بسيار تاكيد شده است. حنا براي ريزش موي سر هم موثر است و به دليل افزايش آبرساني به پوست، سبب رفع چروك صورت مي شود و آرامش ايجاد مي كند.

گل بنفشه را فراموش نكنيد

گل بنفشه هم از گياهاني است كه مزاج را متعادل مي كند و بيماران براي كاهش ميزان تعريق بدن مي توانند بدن را با روغن گل بنفشه ماساژ بدهند. استفاده از گلاب هم به صورت خوراكي و هم ماساژ دادن بدن در درمان تعريق بيش از حد، مفيد است.

خوراكي هاي شفابخش

بخشي ديگر از درمان هاي تعريق بيش از حد نيز از طريق مواد خوراكي انجام مي شود. اين بيماران بايد به مصرف مايعات و آب و غذاهای گیاهی بسيار توجه كنند و ميزان مصرف آنها بيشتر از مردم عادي باشد چون تعريق ‌بسيار بالاست و پوست را خشك مي كند. درمان ها و داروهاي گياهي نيز ضرر ندارد و بسته به تجربه كسي كه آن را تجويز مي كند، مي توان از آن استفاده كرد.

دم كرده مريم گلي بنوشيد

مريم گلي يكي از گياهان دارويي خوراكي است كه در درمان تعريق زياد مي تواند موثر باشد. بيماران مي توانند يك قاشق مرباخوري از اين گياه را درست مانند چاي دم كنند و چنانچه تمايل دارند، آن را مي توانند با عسل هم مخلوط كرده و 2 تا 3 بار در روز از اين مخلوط مصرف كنند.

در فصل گرما تامين آب بدن اين بيماران بسيار مهم تر است و مي توانند براي رفع اين مشكل، آب زرشك را با كمي عسل مخلوط كرده و آن را به عنوان نوشابه بنوشند. عرق كاسني بويژه برگ آن نيز بسيار مناسب كساني است كه از اين مشكل رنج مي برند و مي تواند مزاج آنها را متعادل كند.

غذاهاي انرژي زا ممنوع

متابوليسم بدن بيماراني كه مشكل تعريق زياد دارند بسيار بالاست پس بايد از خوردن غذاهاي انرژي زا پرهيز كنند. به عنوان مثال كمتر شيريني مصرف كنند و اصولا از هر چيزي كه پرانرژي است و ميزان متابوليسم بدن را بالا مي برد اجتناب داشته باشند. اين بيماران بهتر است شكلات حتي از نوع تلخ آن را زياد نخورند چون انرژي زاست. همچنين غذاهاي پر ادویه را مصرف نكنند. غذاهاي گياهي سبب كمتر عرق كردن مي شود پس چنين غذاهايي را در برنامه روزانه خود بگنجانيد.

لبنيات، اولويت برنامه غذايي بيماران

اين دسته از بيماران نبايد مرغ و فست فود مصرف كنند و درمقابل، لبنيات بايد جاي ويژه اي در سبد خريد آنها داشته باشد. بايد لبنيات به ويژه ماست را با آويشن و  یا سياه دانه مصرف كنند.همچنين چربي هاي طبيعي مثل كره گاوميش، ماست گاوميش، روغن كنجد، روغن زيتون و غذاي آبگوشت براي آنها منعي ندارد.

از ميان ميوه ها نيز حتما انار، سيب و مركبات را بايد استفاده كنند. مصرف آب اين ميوه ها نيز به شرطي كه طبيعي باشد بسيار مناسب است نه اين كه داراي مواد نگهدارنده و افزودني باشد. كمبود انواع ويتامين در بدن هم مي تواند سبب تعريق زياد شود پس خوردن سبزيجات، ميوه جات و کمی  گوشت به ‌آنها پيشنهاد مي شود. همچنين بهتر است ويتامين هاي مورد نياز را از غذا به دست بياورند تا اين كه از قرص هاي مكمل موجود در بازار. در هر حال بهتر است غذا متعادل باشد به بيان ديگر موادي با طبع سرد و گرم در تهيه آن، استفاده شود.

با وجودي كه بسياري تصور مي كنند رطب طبع گرم دارد ولي رطب يا خرماي تازه مزاج متعادلي دارد و به همين دليل يكي از بهترين غذاها براي متعادل كردن مزاج محسوب مي شود ولي خرماي سياه كه خشك شده، مزاج گرم دارد.

حجامت؛ راهكار ديگري براي تعريق

يكي ديگر از راهكارهاي درمان تعريق بيش از حد  حجامت است. در حجامت كه به وسيله بادكش انجام مي شود، درواقع منافذ بدن باز مي شوند. زير پوست، جرياني غير از خون به نام لنف جريان دارد كه ممكن است دچار مشكل شده باشد. با كمك حجامت قبل از خونگیری، مايع لنفاوي و عناصر سبك مانند قند و سلول هاي چربي مرده نيز از اين منافذ خارج مي شوند و اين كار براي مردم مفيد است. اما اگر مريض عادت ماهانه باشد، تحت شيمي درماني قرار داشته يا از كم خوني رنج ببرد، نمی توان حجامت کرد ولی با جبران کم خونی فصد می توان کرد.

بادكش در هر شرايطی مي تواند انجام شود از نقاطي كه در طب ايراني و چيني تجربه و پيشنهاد شده است. در اين زمينه كتاب هاي متعددي نيز نوشته شده است.

در حجامت مواد زائد بدن دفع مي شود و همچنين واكنش هايي بعد از آن صورت مي گيرد كه طبيعت بدن را كنترل مي كند. مثل اعصاب پاراسمپاتيك كه سبب ترشح استيل كولين مي شوند، حجامت نيز روي تعادل آن اثر مي گذارد پس حجامت را به عنوان يك عامل تاثيرگذار در درمان تعريق بيش از حد مي توانيم به بيماران پيشنهاد كنيم.

سفر؛ موثر در درمان بيماري

سفر هم در درمان انواع بيماري هايي كه در اثر به هم خوردن تعادل مزاج ايجاد شده باشد نقش دارد و بسيار تاثيرگذار است. در كساني كه از تعريق رنج مي برند ممكن است آرامش محيطي و همچنين تغيير آب و هوا در اثر مسافرت، سلامت را به آنها بازگرداند. عصبي كه در اثر خشكي، سردي و گرمي مزاجش تغيير كرده، مي تواند برگردد و فعاليتش را دوباره از سر بگيرد حتي اگر سال ها از آن گذشته باشد نمونه هايي از اين بيماران داشته ايم.

چه لباسي بپوشند؟

اين بيماران بهتر است در انتخاب لباس خود نيز دقت كنند و هنگام خريد، بيشتر لباس هايي نخي و گشاد را انتخاب كنند تا تعريق زياد، آنها را اذيت نكند. بهتر است اين افراد تا حد امكان از لباس هاي تنگ و چسبان و از جنس پلاستيك اجتناب كنند. شست و شوي لباس اين افراد و دفعات تعويض آن نيز بسيار مهم است. اين افراد حداقل بايد به صورت يك روز در ميان حمام كنند و اگر هم چاق هستند كه اين كار را هر روز انجام دهند. آفتاب هم براي اين بيماران مفيد است اما توجه داشته باشند كه آفتاب از روبه رو براي بدن مضر ولي از پشت، مفيد است پس حتما پشت به ‌آفتاب بنشينند. مدتي را هم در طول روز به شنا بپردازند چون بهترين ورزشي است كه مي تواند به حل مشكل اين بيماران كمك كند.

به بوتاكس اعتقادي ندارم

هر روز درمان هاي طبي جديدي براي حل اين مشكل به بازار مي آيد ولي در ميان درمان هاي طبي، بوتاكس روش جالبي نيست چون عرق كردن، مكانيسم طبيعي بدن است و وقتي ما جلو آن را مي گيريم، ممكن است عوارضي در بدن ايجاد كند كه در آينده مشخص شود. پس بهتر است با منشأ اثر تعريق بيش از حد، كاري نداشته باشيم و تنها عوامل آن را كنترل كنيم.

تعريق شبانه

تعريق شبانه مي تواند نتيجه برخي بيماري هاي عفوني باشد يا گاهي هم در زمان يائسگي، ميزان تعريق بيشتر مي شود كه علت آن به هم خوردن توازن هورمون هاست. دربيماري هاي عفوني بايد با آزمايشات پاراكلينيك، علت را جست و جو كرد و بعد به درمان پرداخت.

ميترا جليلي خبرنگار مجله سيب سبز

موفق و موید باشید

افزودن نظر


کد امنیتی
تصویر جدید

بازگشت به بالا